Đa dạng sinh học: Kết nối để bảo vệ

PDF.InEmail

duanuocCamThanh23-11Nhận diện mối tương hỗ

Do có mối liên hệ tương hỗ trên các phương diện kinh tế - xã hội, môi trường và nguồn lợi sinh vật… nên một cơ chế quản lý thống nhất sẽ được xem là kim chỉ nam hành động để bảo vệ đa dạng sinh học ở hạ lưu sông Thu Bồn gắn với khu bảo tồn biển (KBTB) Cù Lao Chàm.

Cấp thiết

Phần hạ lưu sông Thu Bồn đoạn chảy ra biển ở khu vực Cửa Đại (Hội An) tạo nên một vùng đất ngập nước rộng lớn. Các hệ sinh thái rừng ngập nước, chủ yếu là dừa nước và cỏ biển có vai trò rất quan trọng đối với môi trường và nguồn lợi sinh vật. Dừa nước và cỏ biển là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật có giá trị như cá và các loài giáp xác... Tác dụng rất lớn của chúng là không chỉ điều hòa khí hậu, tạo cảnh quan, làm sạch môi trường mà còn duy trì và cân bằng sinh thái. Các thảm thực vật cỏ biển và dừa nước còn là nơi ở và nuôi dưỡng các sinh vật non. Các sinh vật biển ở giai đoạn ấu trùng hoặc con non tìm thấy ở môi trường các thảm cỏ biển và dừa nước một nơi cư trú thuận lợi.

Rung_dua_nuoc_vung_cua_song_Thu_Bon

Hình 1: Rừng dừa nước vùng cửa sông Thu Bồn

anh--dua-nuoc-2

Hình 2: Dừa nước ở vùng đất ngập nước hạ lưu sông Thu Bồn. Ảnh: MINH HẢI

nguonloithuysan23-11

Hình 3: Nguồn lợi thuỷ sản được khai thác trong rừng dừa nước

Hiện nay, diện tích rừng dừa nước ở đây đã bị thu hẹp đến 40% nếu so với thực tế những năm 1990. Đây là hậu quả của quá trình phát triển nuôi tôm ào ạt, thiên tai lũ lụt, xói lở bờ sông và quá trình đô thị hóa, các hoạt động kinh tế - xã hội khác… Giống như dừa nước, các thảm cỏ biển cũng bị suy giảm nghiêm trọng, với hơn 50% diện tích phân bố. Hiện tại, khi thủy triều xuống thấp, người dân bắt trùn biển đã đào xới cỏ biển. Các nghề khai thác có tính hủy diệt như nhủi điện, cào te cũng là nguyên nhân gây chết cỏ. Nhiều người dân địa phương cho biết, vào mùa vụ, khi các loài cá giống quý hiếm như cá mú, cá dìa, cá hồng… xuất hiện, ngư dân từ khắp nơi kéo đến dùng đủ mọi phương tiện cào xúc khiến các thảm cỏ biển bị chết và khó phục hồi!

dua_nuoc2_23-11

Hình 4: Ảnh hưởng từ đất liền đến Cù Lao Chàm

Giá trị của du lịch sinh thái

Quảng Nam được xếp vào nhóm tỉnh thành có đa dạng sinh học cao. Tuy nhiên, các hoạt động kinh tế - xã hội với tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị hóa... đang đe dọa sự bền vững của các hệ sinh thái. Các hệ sinh thái biển, sinh thái nội địa… đang rất cần xác lập phương thức bảo vệ.

Vùng biển Cù Lao Chàm và hạ lưu sông Thu Bồn - Cửa Đại có mối giao lưu thủy vực trực tiếp thường xuyên qua chế độ thủy triều, sóng gió và dòng chảy. Vùng biển Cù Lao Chàm chịu tác động rất mạnh của nước và phù sa sông Thu Bồn, đặc biệt là trong mùa mưa lũ. Những năm qua, nguồn nước lũ từ sông Thu Bồn đã và đang đe dọa đến sự tồn tại và phát triển của tài nguyên đa dạng sinh học trong KBTB Cù Lao Chàm. Theo bà Trần Thị Hồng Thúy (Giám đốc Ban quản lý KBTB Cù Lao Chàm), việc quản lý ở phạm vi của khu bảo tồn đã và đang gặp nhiều khó khăn do những tác động bất lợi từ bên ngoài có nguồn gốc từ đất liền hoặc các hoạt động ở những khu vực lân cận. Vì vậy, hiện nay cần phải nhìn nhận, tiếp cận theo quan điểm quản lý tổng hợp vùng bờ một cách tổng thể nhằm hạn chế các tác động từ đất liền hoặc các vùng lân cận. “Mở rộng phạm vi và liên kết bảo tồn biển vào trong vùng bờ mà cụ thể là vùng cửa sông Thu Bồn là điều cấp thiết” - bà Trần Thị Hồng Thúy nói.

dua_nuoc_23-11

Hình 5: Rác thải từ đất liền

duanuoc23-11

Hình 6: Rạn san hô Cù Lao Chàm

“Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm và vùng đất ngập nước hạ lưu sông Thu Bồn có mối quan hệ tương hỗ. Vùng đất ngập nước đóng vai trò như một vùng đệm thân thiết của Khu bảo tồn biển. Xét về phương diện kinh tế - xã hội thì cả hai khu vực cùng nằm trên tuyến du lịch sinh thái Hội An – Cù Lao Chàm. Ngoài ra, cả hai khu này có mối quan hệ giao thương, buôn bán lâu đời, khăng khít cùng với những mối tương đồng về thuần phong mỹ tục, đặc biệt là mối giao lưu văn hóa, lịch sử được xác lập từ sớm. Đó cũng là những điều kiện cần và đủ để trong một tương lai gần, cả hai khu vực sẽ được đặt trong một quy mô thống nhất”.(TS Nguyễn Hữu Đại)

TS. Nguyễn Hữu Đại, Ủy viên Hội đồng khoa học - Viện Hải dương học (Viện Khoa học & công nghệ Việt Nam) cũng đánh giá: Có mối quan hệ tương hỗ rất lớn giữa các hệ sinh thái vùng đất ngập nước hạ lưu sông Thu Bồn và KBTB Cù Lao Chàm, đặc biệt là san hô. Sự suy giảm của hệ này sẽ dẫn đến sự suy giảm của hệ kia. Các hệ sinh thái đất ngập nước gồm rừng ngập mặn và cỏ biển đóng vai trò như một máy lọc sinh học, hấp thụ và phân hủy chất thải, làm trong sạch nguồn nước trước khi ra biển. Các rạn san hô và đa dạng sinh học Cù Lao Chàm được bảo vệ với sự đóng góp tích cực của hệ sinh thái đất ngập nước vùng hạ lưu Thu Bồn - Cửa Đại. TS. Nguyễn Hữu Đại cho biết thêm, về phương diện sinh vật và nguồn lợi, trứng và con non các loài thủy sinh vật có giá trị kinh tế cao xung quanh Cù Lao Chàm sẽ tiếp cận ngay vào hệ sinh thái đất ngập nước sông Thu Bồn. Các hệ sinh thái đất ngập nước này là nơi cư trú sinh vật có tính đa dạng sinh học cao và là nơi nuôi dưỡng ấu thể - nguồn giống các loài sinh vật biển có giá trị, trước khi “thả” chúng về KBTB Cù Lao Chàm và vùng phụ cận. “Sẽ rất hiệu quả, lý thú, hài hòa và rất có ý nghĩa khi thực hiện việc kết nối giữa KBTB Cù Lao Chàm và vùng đất ngập nước hạ lưu sông Thu Bồn. Thông qua kênh phát triển tuyến du lịch sinh thái Hội An - Cù Lao Chàm, việc kết nối sẽ làm tăng ý nghĩa về tài nguyên môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, nguồn lợi thủy sinh vật cho khu vực này” - TS. Nguyễn Hữu Đại nói.

nguồn NGUYỄN QUANG VIỆT baoquangnam.com.vn

Tìm kiếm

Thăm dò

Theo bạn có nên phát triển du lịch ở Cù Lao Chàm?





 

Từ thư viện ảnh

Thống kê

Các thành viên : 2
Nội dung : 395
Liên kết web : 6
Số lần xem bài viết : 1526920
Hiện có 26 khách Trực tuyến