Cua đá Cù Lao Chàm

PDF.InEmail

Cua_Da_CLCCua đá là một trong những động vật biển quan trọng, đóng góp vào sinh kế của người dân địa phương Cù Lao Chàm. Cua đá Cù Lao Chàm gắn liền với cuộc sống người dân ở đây đã từ lâu, nhưng trước đây cua đá chỉ để thỉnh thoảng được bắt làm thức ăn trong gia đình hoặc làm quà biếu khi vào đất liền. Ngày nay, cua đá đã trở thành một sản phẩm du lịch nổi tiếng, và cũng chính vì thế mà cua đá Cù Lao Chàm đang gặp nhiều nguy cơ có khả năng kiệt quệ.

Theo kết quả nghiên cứu của Mariana, 2006 [8], cua đá của Cù Lao Chàm có tên khoa học là Gecarcoidea lalandii, có màu tím và được phân bố rông trên khắp quần đảo Cù Lao Chàm, tuy nhiên tập trung nhất vẫn là tại Hòn Lao – Hòn Cù Lao Chàm. Cua đá tuy là động vật biển nhưng lại sống trên rừng trong các hang đá, khi trưởng thành, mang trứng, đến mùa sinh nở, cua đá mang trứng lại len lõi theo những con suối, tìm về những bờ đá ven biển để đẻ con xuống nước biển. Và cũng từ đó con non lại ven theo suối đi ngược lên rừng. Người dân địa phương cho biết hàng năm cua đá cái được tìm thấy mang trứng và sinh sản từ tháng 5 đến tháng 8.

Hiện nay do nhu cầu tiêu thụ quá lớn, cua đá bị khai thác quanh năm, trong đó tập trung từ tháng 4 đến tháng 8. Một trong những nguyên nhân làm cho cua đá bị khai thác gia tăng là nhu cầu tiêu thụ của khách du lịch. Cua đá, hiện tại, được bắt ở mọi kích thước, số lượng và kích thước cua càng ngày càng nhỏ dần và có khả năng càng đi đến kiệt quệ nếu không có giải pháp bảo vệ.

So_sanh_CLC

Hình : So sánh giữa diễn biến số lượng khách du lịch đến Cù Lao Chàm và diễn biến của giá bán cua đá theo thời gian (từ năm 2002 đến 2009)

Tại Cù Lao Chàm hiện nay cua đá đang được cấm khai thác theo chỉ thị số 04, ngày 20 tháng 9 năm 2009 của UBND thành phố Hội An [5]. Nội dung chính của chỉ thị này nhằm tạm thời nghiêm cấm các trường hợp khai thác cua đá theo đề nghị chung của cộng đồng nhằm bảo vệ và phục hồi số lượng cũng nhu chất lượng các quần thể cua đá tại Cù Lao Chàm, với mục tiêu đảm bảo được việc sử dụng bền vững trong tương lai cho cộng đồng. Phục hồi tự nhiên và khai thác bền vững cua đá Cù Lao Chàm là một hoạt động rất cấp thiết nhằm bảo vệ một chủng loài cua đá tại địa phương hiện đang gặp nhiều mối đe doạ có thể bị biến mất do việc khai thác quá mức bình thường như thường gặp trước đây. Việc phục hồi và khai thác bền vững cua đá đòi hỏi không chỉ là sự nỗ lực tham gia đóng góp của cộng đồng địa phương, sự cộng tác và chia sẻ trách nhiệm của chính quyền mà còn cần rất nhiều vào sự hỗ trợ kỹ thuật và tài chính của bên ngoài như là GEF/SGP, đặc biệt là nhu cầu phát sinh từ một địa phương xa xôi, nghèo như Cù Lao Chàm. Một giải pháp khác cũng được đề nghị cho việc quản lý cua đá Cù Lao Chàm là thành lập ngân hàng Cua đá “Crab bank”. Đối với cua đá Cù Lao Chàm chúng ta có thể lồng ghép khái niệm “Crab bank” vào các hoạt động như sau: 1. Thành lập hội những người chuyên bắt cua đá và những yêu thích cua đá có liên quan và xây dựng hương ước cộng đồng Cù Lao Chàm bảo vệ và khai thác bền vững cua đá 2. Phân vùng sinh thái cua đá, có thể chọn một hòn đảo có sinh cảnh thích hợp với cua đá, và thuận tiện trong việc quản lý làm điểm “Crab bank”. 3. Giao cho hội những người bắt và yêu thích cua đá quản lý phục hồi sinh thái cua đá thông qua hoạt động của “Crab Bank” (các thành viên gửi vào các cua đá mang trứng để có thể có được lợi ích khai thác lợi ích từ việc từ việc sinh trưởng và phát triển của các nguồn cua đá được gửi vào này). 4. Xây dựng bộ chỉ số giám sát cua đá và thực hiện việc giám sát hàng ngày trong mùa khai thác 5. Thực hiện việc dán nhãn sinh thái đối với cua đá được bán trên đảo để điều chỉnh việc khai thác. 6. Truyền thông cộng đồng về bảo vệ và khai thác hợp lý cua đá 7. Hỗ trợ nghiên cứu thu thập thông tin làm rõ thêm đặc tính sinh học, sinh thái của cua đá Cù Lao Chàm 8. Đúc kết kinh nghiệm, xây dựng báo cáo, nhân rộng mô hình.

Click vào đây để download toàn bộ tài liệu

Chu Mạnh Trinh – BQL KBTB Cù Lao Chàm


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

...